Khi một quyết định hành chính được ban hành, người dân và doanh nghiệp thường phải chấp hành ngay. Nhưng việc phải chấp hành không đồng nghĩa với việc quyết định đó luôn đúng pháp luật.

Trong các vụ án hành chính, tranh chấp không đơn thuần phát sinh giữa các cá nhân hay tổ chức với nhau, mà phát sinh từ việc cá nhân, doanh nghiệp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước và người có thẩm quyền.

Khác với các quan hệ dân sự hoặc kinh doanh – thương mại, một bên trong vụ án hành chính là chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước. Vì vậy, việc giải quyết vụ án không chỉ dừng lại ở việc xác định quyền và nghĩa vụ của các bên, mà còn phải xem xét tính hợp pháp của quá trình thực hiện quyền lực đó.

Vũ Đức Lê cho rằng, trọng tâm của tranh tụng hành chính là kiểm tra toàn diện căn cứ pháp lý, thẩm quyền ban hành, trình tự thủ tục và cơ sở thực tiễn của quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính bị khiếu kiện.

Trong thực tiễn, không phải mọi quyết định hành chính gây bất lợi cho người dân hoặc doanh nghiệp đều là quyết định trái pháp luật. Ngược lại, cũng không phải mọi quyết định được ban hành đúng hình thức đều mặc nhiên bảo đảm tính hợp pháp. Việc đánh giá phải được thực hiện trên cơ sở toàn bộ hồ sơ, trình tự giải quyết, chứng cứ liên quan và các quy định pháp luật điều chỉnh lĩnh vực cụ thể.

Ông trực tiếp nghiên cứu hồ sơ vụ việc, đối chiếu giữa thực tế áp dụng và quy định pháp luật, làm rõ các sai sót về thẩm quyền, trình tự, căn cứ ban hành hoặc những vấn đề có thể ảnh hưởng đến tính hợp pháp của quyết định hành chính và hành vi hành chính đang bị xem xét.

Trong hoạt động tranh tụng hành chính, mục tiêu không chỉ là yêu cầu hủy bỏ hoặc sửa đổi một quyết định hành chính, mà còn hướng tới việc khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng; đồng thời bảo đảm việc áp dụng pháp luật được thực hiện khách quan, đúng trình tự và đúng thẩm quyền.

Trên cơ sở đó, ông tham gia bảo vệ thân chủ trong các vụ án hành chính liên quan đến đất đai, xây dựng, thu hồi đất, bồi thường, xử phạt vi phạm hành chính, đăng ký kinh doanh, cấp phép, quản lý nhà nước và các lĩnh vực hành chính khác theo quy định pháp luật.

Nguyên lý cốt lõi là bảo đảm mọi quyết định tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, doanh nghiệp đều được xem xét trên cơ sở pháp luật, chứng cứ khách quan và các nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền.