Tranh chấp lao động không chỉ là hợp đồng lao động hay tiền lương. Đó còn là quyền được làm việc, quyền được quản lý, sự ổn định của doanh nghiệp và sinh kế của người lao động.
Quan hệ lao động là một trong những quan hệ pháp lý đặc thù nhất trong đời sống kinh tế – xã hội. Khác với các giao dịch dân sự thông thường, quan hệ lao động không chỉ được hình thành từ hợp đồng lao động mà còn được duy trì thông qua quá trình quản lý, điều hành, thực hiện công việc và các quyền, nghĩa vụ phát sinh trong suốt thời gian làm việc.
Chính vì vậy, khi phát sinh tranh chấp, vấn đề cần xem xét không chỉ là nội dung của hợp đồng lao động mà còn là toàn bộ quá trình thực hiện quan hệ lao động trên thực tế.
Theo quan điểm của Luật sư Vũ Đức Lê, việc giải quyết tranh chấp lao động phải được đặt trong tổng thể quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động, bao gồm quyền quản lý lao động của doanh nghiệp, quyền được bảo vệ của người lao động và các nghĩa vụ mà mỗi bên phải thực hiện theo quy định pháp luật.
Trong thực tiễn, nhiều tranh chấp lao động không xuất phát từ một sự kiện đơn lẻ mà là kết quả của cả một quá trình làm việc kéo dài, liên quan đến nội quy lao động, đánh giá kết quả công việc, tiền lương, chế độ bảo hiểm, kỷ luật lao động, chấm dứt hợp đồng hoặc các quyền lợi khác phát sinh trong quá trình sử dụng lao động.
Trong hoạt động tranh tụng lao động, mục tiêu không chỉ là giải quyết yêu cầu đang phát sinh trước mắt mà còn hướng tới việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý có thể tiếp tục phát sinh trong quá trình sử dụng lao động hoặc sau khi quan hệ lao động chấm dứt.
Trên cơ sở đó, ôngtham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động trong các tranh chấp về tuyển dụng, thực hiện hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, kỷ luật lao động, sa thải, bồi thường thiệt hại, chấm dứt hợp đồng lao động và các quan hệ lao động khác theo quy định pháp luật, để bảo đảm quan hệ lao động được đánh giá đúng bản chất, quyền và nghĩa vụ của các bên được xác định chính xác, đồng thời các quyền lợi hợp pháp được bảo vệ trên cơ sở chứng cứ khách quan và quy định của pháp luật lao động.